Nederlandse cultuur in de uitverkoop

Vandaag publiceert de NOS een alarmerend bericht (onder ‘economie’) waarin de Sociaal Economische Raad en de Raad voor Cultuur waarschuwen voor uitholling van de culturele sector.

Dit was te verwachten, gezien het politieke beleid van de afgelopen jaren en de manier waarop er in dit land wordt gepraat en gedacht over kunst en cultuur.
Iedereen maar emmeren over ‘onze Nederlandse cultuur’, maar behalve voor wat Hollandse tradities hebben Nederlanders doorgaans weinig hart voor kunst en cultuur. Dat gaat van onnozele opmerkingen als ‘dat kan mijn nichtje van drie ook’ tot het tendentieuze ‘linkse hobbies’ (waarom zou kunst links zijn?), en alles daar tussenin. 

Tegen kunstenaars wordt gezegd dat ze zakelijker en commerciëler moeten worden, maar commercie en kunst druisen tegen elkaar in. En ironisch genoeg verdient de kunstenaar zelf vaak het minst, waar anderen in of rond de culturele sector wel kunnen rondkomen of soms zelfs een dikke boterham verdienen.

Ik spreek uit ervaring. Een voorbeeld: het schrijven van een goed kinderboek kost veel tijd (soms een jaar of een paar jaar), maar er is geen droog brood mee te verdienen. Even concreet: als auteur krijg je 8% van de verkoopprijs van een kinderboek (bij een prentenboek nog minder), na aftrek van 6% btw. Reken maar uit, dan moet je heeeeel veel boeken verkopen om zelfs maar een minimum inkomen te halen. Publieksbereik en verkoop zijn dus heel belangrijk, en de meeste schrijvers die ik ken maken zelf actief reclame voor hun boeken, maar dat kost ook weer geld en tijd. De tijd en energie die je gebruikt voor verkopen kun je niet gebruiken voor het schrijven. Als je geluk hebt win je een prijs (zoals in mijn geval) en kun je weer even vooruit. Maar dat is niet structureel en lang niet iedereen heeft die mazzel. Het komt er vaak op neer dat je ander werk gaat doen om geld te verdienen, en zo kom je minder (of in het ergste geval helemaal niet meer) toe aan het schrijven van goede boeken. De term ‘goede boeken’ is link en ik ga het niet definiëren, maar iets goeds maken kost tijd en is vaak juist niet gericht op de markt. Dat geldt ook voor alle andere kunstvormen.
Het is dus niet zo dat wat goed verkoopt ook goed is, of andersom.
En een kunstenaar is geen zakenman, anders was hij wel zakenman geworden.
Marktwerking in de kunst werkt niet. Net zo min als in de zorg.

In Frankrijk verwijzen publieke figuren en politici regelmatig naar kunst, waarmee ze laten zien de cultuur werkelijk te kennen en belangrijk te vinden. Dat gebeurt hier zelden, we zien zelden een politicus die kunst of literatuur verweeft in zijn of haar betoog op een manier die burgers inspireert. Vaak wordt het onderwerp ‘cultuur’ gekaapt door politieke clowns die de boel willen ontregelen, en door politici die de rol van kunst en cultuur in de samenleving willen verkleinen. Met succes, zoals we de afgelopen jaren hebben gezien en zoals nu weer door het NOS-bericht wordt bevestigd.

De vraag is: samenleving, wat wil je? En politiek, waar sta je voor?
Vindt u de Nederlandse cultuur echt belangrijk?
Doe dan iets, en doe het snel.

PS: De titel van dit blog heb ik zelf bedacht, maar de zin bleek al eerder te zijn gebruikt. Alsof de duvel ermee speelt. Google voor de aardigheid maar ‘s op “Nederlandse cultuur in de uitverkoop”.

Posted in Nieuws | Leave a comment

Herhallo

Bron: www.clarev.com

 

Ik lijd al dagen aan ernstige bewegingsarmoede, doordat ik twee papers moet afmaken en uren zit te denken en te schrijven (toch schrijven!)

Ik moest even wandelen van mezelf, en liep langs het water. Beetje zonlicht vangen. Afgedankte kerstbomen spotten.

Tijdens dat rondje kwam ik twee keer dezelfde vrouw-met-hond tegen.
De eerste keer zei ik ‘hallo’. De tweede keer aarzelde ik… en wilde zoiets zeggen als ‘herhallo’, maar dat bestaat niet.
En toen miste ik Frankrijk weer even. Daar hebben ze een woord voor als je iemand twee keer (of vaker) op een dag tegenkomt: Rebonjour.
Wat her-goeiedag betekent, en ook ‘hé grappig, we komen elkaar weer tegen!’
Het is spreektaal en wordt vrij vaak gebruikt, soms met de toevoeging: La troisième fois qu’on se croise, on boit un verre! (Als we elkaar een derde keer tegenkomen, drinken we een glas!)
Gelukkig ben ik de vrouw-met-hond geen derde keer tegengekomen…

 

PS: Over woorden verzinnen gesproken, ik dacht dat ik ‘bewegingsarmoede’ zelf verzon, maar dat blijkt een bestaande aandoening te zijn. Daar heeft het Nederlands dan wèl weer een woord voor.

 

Posted in Over Frankrijk en de Franse taal | Leave a comment

Hadden we maar

Het is al een tijdje stil op dit blog, en waarschijnlijk blijft dat nog even zo. De afgelopen jaren waren pittig. Ik had mijn energie nodig voor andere dingen en heb weinig geschreven, behalve papers en een scriptie voor mijn studie (ook belangrijk en heel leerzaam). Ik wil zeker weer gaan schrijven, ik weet alleen nog niet hoe, of wat. Gewoon beginnen, elke dag schrijven, hoor ik een vriendin in mijn hoofd zeggen (wees gerust, ik hoor geen stemmen). Alleen werkt het zo niet bij mij, denk ik steeds. Maar misschien heeft ze gelijk.

2016 was voor velen een zwaar jaar. Er leek meer ellende dan anders in de wereld, en er stierven veel belangrijke en beroemde mensen. Hoe erg ik dat ook vond, voor mij was dit de grootste ramp: mijn moeder ging dood. Na een pittig ziekbed koos ze voor euthanasie, omdat er geen andere uitweg meer was. Ze stierf in mei, terwijl de lente volop bloeide en de merels buiten zongen (een speciale in de boom voor haar raam in het hospice).
En ik, die nota bene vaak schreef over de dood, weet nog steeds niet hoe ik moet rouwen. Eén van de ergste dingen die me konden gebeuren, is gebeurd, en dat is een vreemde gewaarwording. Ik heb vaak geprobeerd te bedenken hoe dat zou zijn, een wereld zonder haar, maar daar kon ik me eigenlijk niks bij voorstellen. Nu weet ik hoe het is. En tegelijk weet ik het niet. Niet echt.

Ik mis haar. Een open deur van jewelste. Maar wat mis je dan precies? Bijvoorbeeld haar humor. Onze humor. Ik zag de tekening van Gummbah en dacht meteen: die zou mama leuk vinden. Het deed me denken aan een scène uit ons leven (ergens in mijn puberteit) :

Na de scheiding durfde mijn moeder de verwarming niet zo hoog te zetten, bang voor een onbetaalbare energierekening. Het was een koude winter en op het grote raam in de huiskamer stonden dikke ijsbloemen, ruim een halve meter hoog. Mama en ik zaten in zelfgebreide truien achter de ijsrand naar buiten te kijken, waar weinig gebeurde. Het toppunt van opwinding was een man op een brommer, die traag door de besneeuwde straat reed, van rechts naar links. Toen hij bijna uit beeld was zei mijn moeder heel droog :
“Hadden we maar een brommer…”
Daarna kregen we de slappe lach.
Om de situatie. Om alles.

 

Posted in Persoonlijke berichten | 8 Comments

Zo’n meisje

Zo’n meisje, dat voor ze het lokaal uitloopt nog even ‘Bedankt voor de les’ zegt…

zou ze weten hoe fijn dat is?

 

Posted in Over onderwijs en lesgeven | 2 Comments

Schrijven moet blijven!

Ik kwam op facebook een NOS-bericht tegen, gedeeld door Aad Meinderts, directeur van het Letterkundig Museum en het Kinderboekenmuseum, getiteld:
Wie schrijft er nog met een pen?
Het handschrift wordt met uitsterven bedreigd. In Finland wordt het in 2016 op scholen al afgeschaft, en hier in Nederland hebben we steeds meer hippe Ipad-scholen (van het woord alleen al krijg ik jeuk). Ik ben geen muffe sok hoor. Natuurlijk moeten kinderen leren typen en zijn computers hartstikke handig. Maar als ik die berichten lees krijg ik zin om een spandoek te maken, met daarop in grote handgeschreven letters:
Schrijven moet blijven!

Maar waaróm in godsnaam, zullen sommige mensen zeggen. Als iets steeds minder wordt gebruikt kun je het toch beter afschaffen? Huppekee. Scheelt een hoop geld. Rendement, rendement.
Voor die mensen heb ik een paar ijzersterke argumenten.
Of nee, ik niet.
Professor Klinische Neuropsychologie Erik Scherder heeft er een paar. Zie Nieuwsuur.
Laf hè?
Mja, ik ben een beetje verdedigingsmoe.
Rendementsdenkers laten buitenrendementse argumenten van zich afglijden, als botervette eendjes. Dan kan men opeens niet meer outside the box denken en moet je bijvoorbeeld gaan aantonen dat kunst economisch nut heeft. Ik noem maar wat. Doodvermoeiend. En nog gevaarlijk ook, omdat je zo’n discussie nooit kunt winnen. Sommige dingen zijn niet in geld uit te drukken. Gelukkig.
Maar ga dat maar eens uitleggen.

Ik dwaal af. Waar is mijn spandoek?! O ja, hier:

Schrijven moet blijven!

Alleen al omdat elk handschrift anders is, en bijzonder. Niks leuker (daardoor) dan proefwerken van kinderen nakijken, heb ik ontdekt als stagiaire. Je ziet in één klap 30 verschillende handschriften. Wist je trouwens dat het best moeilijk is om netjes op een schoolbord te schrijven, met krijt of stift? Maar ook dat schijn je te kunnen leren, ik krijg binnenkort een lesje ‘bordschrijven’ van mijn vakcoach.

En bijvoorbeeld hierom: stel, de elektriciteit valt uit, je zit opgesloten en kunt alleen een handgeschreven briefje onder de deur door schuiven.

Gelukkig zie je aan het eind van de Nieuwsuur-reportage nog kinderen met krijt op een mini-bordje schrijven. Natte spons ernaast.
Stel je voor dat iedereen in plaats van een beeldscherm altijd zo’n krijtbordje bij zich zou hebben… Dat er in treinen, cafés en restaurants overal krijtborden zouden hangen en liggen. Of blokken papier, potloden, inktpotten en heel mooie pennen…
Wil iemand alsjeblieft zo’n café beginnen?
Een beetje snel graag, voor het te laat is.

 

Posted in Over onderwijs en lesgeven, Persoonlijke berichten | Leave a comment

Boekenweekgekte

Boekenweekgeschenk 2015

Vandaag is de Boekenweek begonnen, dat kan u niet ontgaan zijn.
Het is de 80ste, met als motto: Te gek voor woorden.
Als u hier klikt vindt u alle info.

De meeste mensen weten wel dat je tijdens de Boekenweek bij besteding van tenminste 12,50 het Boekenweekgeschenk krijgt (dit jaar geschreven door Dimitri Verhulst), en dat je daarmee een dag gratis met de trein mag reizen.
Maar er is iets dat niet iedereen weet, en daarom zeg ik het hier nog maar even. Je mag namelijk ook een kinderboek kopen. Zolang het maar Nederlandstalig is (in het Nederlands vertáálde boeken mogen bijvoorbeeld ook).
Nou ja, mogen, mogen… ik moet me een beetje indekken, maar ik weet het bijna zeker.
Als u twijfelt, vraag het dan even aan uw boekhandelaar.

U voelt de bui al hangen… als het mág, dan kunt u tijdens deze Boekenweek dus ook mijn boeken kopen. Kijk maar bij ‘Kinderboeken’ (niet alleen voor kinderen, dat u het weet), en bij ‘Recensies’. Ze zijn bij elke boekwinkel te bestellen. Sla royaal in, voor jarige neefjes en nichtjes, voor uw eigen bloedjes van (klein)kinderen, voor onvoorziene gelegenheden, of voor uzelf.
Bestel liever niet bij zo’n online-megashop, maar kies een leuke, mooie boekwinkel. Zo’n winkel waar een belletje klinkt als je naar binnen gaat en waar het naar boeken, speculaas of sigarenrook ruikt, met ronddwarrelend stof, hoge houten boekenkasten, ladders, een lachende kat op een kachel en een inspirerende of intimiderende boekverkoper, maakt niet uit wat, zolang je het maar kunt aanraken.

Vergeet niet uw boekhandelaar te bedanken voor het cadeautje…
En doe hem of haar de groeten van mij.

Ik wens iedereen een mooie Boekenweek!

 

Posted in Nieuws | Tagged | Leave a comment

Storm en gala

Vandaag moest ik een uurtje ‘oppassen’ bij een havo-5-klas, wat ik stiekem doodeng vond. Mijn eerste keer voor een bovenbouwgroep, en dan ook nog op vrijdag het vijfde uur…
Het viel mee. Ze waren maar met z’n veertienen en het waren schatjes. Ze lieten zich door mij -wildvreemde stagiaire- aan het werk zetten, en hebben toch veertig minuten geconcentreerd op een examentraining Duits geploeterd, terwijl ze vanavond een galafeest hebben en eigenlijk alleen konden denken aan jurken, smokings, schoenen, nagellak en hoe-het-drankverbod-te-omzeilen. En buiten stormde het, de deuren en ramen klapperden. Kortom, best knap.
Na die veertig minuten was het op. Ik probeerde de boel weer aan te zwengelen met ‘kom op jongens, nog tien minuutjes werken’, maar dat lukte niet meer. Dat snapte ik wel. Havoschatjes.
Storm en gala.
Hopelijk krijgen ze een mooie avond.

 

Posted in Over onderwijs en lesgeven | Leave a comment

Onverklaarbaar (lief) ongeduld

Vanochtend, ik zit achterin de klas te observeren, draait een meisje zich om en vraagt of ik ook docent word.
‘Ja,’ zeg ik, ‘dat duurt nog een tijdje, maar als het goed is wel.’
‘Komt u dan hier werken, op deze school?’
Ik leg uit dat er op dit moment geen vacature is, maar dat ik dat graag zou willen. Wie weet, in de toekomst, als er een docent Frans met pensioen gaat.
Zegt ze: ‘Oh leuk, dan krijg ik misschien les van u als ik in de vijfde of de zesde zit?’
‘Nou, voorlopig mag ik alleen lesgeven in de onderbouw.’
‘Jammer,’ zegt ze.

Geen idee waar dat vandaan komt…
Ik heb in die klas nog nooit lesgegeven.

 

Posted in Over onderwijs en lesgeven | 1 Comment

Kansloos

Gisteren had ik een mindere les, beduidend minder, het liep voor geen meter. De klas die altijd lief was, was opeens rommelig en rumoerig, kletserig. En ik kwam er niet tussen. Ik hoorde mezelf dingen zeggen als ‘Jongens, laat me nou niet de hele tijd om stilte smeken…’ Dingen die je beter niet kunt zeggen.
Na afloop vroeg mijn vakcoach: ‘Wáár was je stem?!’
Ik ging naar huis met een licht paniekgevoel. Zo van, jaja, tot nu toe heb je geluk gehad, maar daar ga je, vanaf nu gaat het bergafwaarts.

Maar vandaag, mán wat een ochtend. Twee heerlijke lessen. En dat terwijl ik mezelf moest filmen voor een opdracht, toch niet mijn grootste hobby, mezelf filmen (om van het terugkijken nog maar te zwijgen). Ik was de camera in no time vergeten, zo goed liep het. De leerlingen gingen aan het werk, de sfeer was ontspannen, en kleine dingen die een beetje mis dreigden te gaan loste ik op, of ze losten zichzelf op. Aan het einde van de tweede les gaf ik (zoals ik wel vaker doe) twee leerlingen de opdracht om hardop voor de groep een dialoogje te doen, en tot ieders verbazing deden ze dat zónder boek. Ze stelden elkaar vragen en gaven antwoord, ze improviseerden zelfs, en het klonk nog Frans ook! Ik kreeg er kippenvel van. Dat is dus het mooie van lesgeven, dit soort verrassingen… ik begin het door te krijgen.

Geen idee waarom het gisteren totaal niet liep en vandaag opeens weer wel. Mijn vakcoach snapte het ook niet helemaal. Maar hij vatte het onbegrijpelijke en het onderwijs mooi samen, glimlachend en schouderophalend: ‘Soms ben je gewoon kansloos.’

 

Posted in Over onderwijs en lesgeven | 1 Comment

Gentle reminder

Ik vertelde vandaag tijdens een schoolbezoek dat ik studeer om lerares Frans te worden.

Zegt een meisje: ‘Maar je bent toch al schrijfster?’

 

Posted in Persoonlijke berichten | Leave a comment